Kush po e drejton në të vërtetë Rusinë?

Nga Anna Arutunyan

Ndërsa lufta në Ukrainë u derdh në territorin rus, me bombardime në qytetin rus të Belgorodit, Presidenti Vladimir Putin ishte i zënë duke shpjeguar se ai “fle si një njeri normal”, gjatë një takimi në internet me familjet për të nderuar Ditën e Fëmijëve. Fakti që Putin përmendi modelin e tij të gjumit të shëndetshëm, pa diskutuar për inkursionin e vazhdueshëm ukrainas në Belgorod – ku civilët, përfshirë fëmijët, po evakuoheshin – i bëri disa vëzhgues të pyesin se kush po drejton në të vërtetë vendin.

Putini ka një prirje për t’u shkëputur dhe për të luftuar për të marrë vendime, veçanërisht kur nuk kanë mbetur më të tilla. Ai do t’i menaxhojë gjeneralët e tij, por kur bëhet fjalë për zgjedhje serioze politike – si për shembull nëse do të shpallë një raund tjetër mobilizimi, apo do të ndërmjetësojë në konfliktin vicioz midis ministrit të tij të mbrojtjes Sergei Shoigu dhe kreut të mercenarëve të Wagnerit, Yevgeny Prigozhin – ai nuk duket se mund të vendos me mendjen e vet.

Kjo është e çuditshme, sepse përveç fushatës së tij ushtarake të rrënuar, ekonomia ruse po ecën çuditërisht mirë për një vend të goditur me sanksione dhe izolim të paprecedentë. Pavarësisht parashikimeve për një tkurrje dyshifrore, ekonomia u tkurr me vetëm 2.1 për qind në 2022 – më pak se gjatë vitit pandemik të 2020. Dhe në prill, Fondi Monetar Ndërkombëtar ngriti prognozën e tij për vitin 2023, duke parashikuar rritje prej 0.7 për qind.

Ndërsa Putini është duke e përqendruar të gjithë vëmendjen e tij në front, biznesi i drejtimit real të vendit i ka rënë kryeministrit të tij, Mikhail Mishustin. Qëndrueshmëria e ekonomisë ruse dhe funksionimi i saj i përditshëm i detyrohet Mishustinit dhe ekipit të tij teknokratësh në kabinet, si dhe mrekullive fiskale që po kryhen nga shefja e Bankës Qendrore, Elvira Nabiullina. Kryeministri ka bërë shumë për të riorientuar ekonominë e Rusisë drejt juglindjes globale dhe ka vepruar me një shkallë të konsiderueshme autonomie në marrëdhëniet me krerët e shteteve të huaja.

Ishte Mishustin, jo Putin, ai që udhëtoi në Kinë më 24 maj. Ai u takua jo vetëm me homologun e tij, kryeministrin Li Qiang, por edhe drejtpërdrejt me Presidentin Xi Jinping. Rusia është partneri i vogël në marrëdhëniet e saj me Kinën, ndaj është domethënëse që Mishustin, dhe jo Putin, iu përgjigj kësaj vizite shtetërore.

Megjithatë, ajo që është interesante është se provat sugjerojnë se Mishustin nuk e mbështet luftën. Në mbledhjen fatale të Këshillit të Sigurimit më 21 shkurt 2022, kur Putini në thelb i kërkoi secilit prej zyrtarëve të tij të miratonte një vendim për të njohur ndarjen e një pjese të mirë të territorit ukrainas, Mishustin ishte një nga tre zyrtarët e vetëm që favorizonte vazhdimin e bisedimeve me Perëndimi. Burime të brendshme thonë se Mishustin nuk ishte i informuar as për planet për të pushtuar deri një natë më parë. Për më tepër, në deklaratat e tij publike, Mishustin, ndryshe nga shumica e zyrtarëve të etur për të ngjallur entuziazëm patriotik, shmanget kur mundet të flasë për “operacionin special ushtarak”. Vërtetë, ai ishte përgjegjës për zbatimin e urdhrave të Putinit për mobilizimin ekonomik dhe social për të mbështetur përpjekjet e luftës, por besohet se edhe privatisht nuk i pëlqen të flasë për luftën.

Kjo ka bërë që disa vëzhgues të identifikojnë një “parti të heshtjes” apo edhe një “parti të paqes” në Kremlin që nuk e mbështet luftën dhe që përfshin zyrtarë të fuqishëm të afërt me Putinin, si kryebashkiaku i Moskës Sergei Sobyanin.

Dhe këtu gjërat bëhen interesante. Ndërsa Rusia drejtohet shumë nga një sistem ku marrëdhëniet personale me presidentin shpesh kanë përparësi ndaj pushtetit institucional, kjo është vetëm një pjesë e tablosë. Institucionet ende kanë rëndësi, dhe si kryeministër, Mikhail Mishustin është njeriu i dytë më i fuqishëm pas Putinit, pavarësisht nga zemërimi i Jevgeny Prigozhin. Të gjitha organet shtetërore – me përjashtim të të ashtuquajturve “të fortët”, ose siloviki, si ministria e mbrojtjes dhe agjencitë e sigurisë – i raportojnë kryeministrit. Për më tepër, praktika e Putinit për delegimin e tepërt të vendimeve të vështira – veçanërisht gjatë pandemisë – e forcoi më tej rolin e Mishustin.

Mishustin nuk mund të shkojë tek Putin dhe ta bëjë të heq dorë nga pushtimi. Fuqia e tij varet nga besueshmëria dhe besnikëria e tij e patëmetë. Gjë që nuk  i lë atij zgjidhje tjetër veçse të bëjë më të mirën nga një situatë e pamundur dhe të paktën të ruajë ekonominë e Rusisë në masën që mundet.

Gjithsesi, e gjithë kjo është e rëndësishme, sepse tregon se regjimi rus është larg të qenit monolit, dhe se ka forca të tjera në pushtet përveç Putinit dhe turbo-patriotëve – mbështetësit e zhurmshëm të luftës në Ukrainë.

Tani për tani, heshtja dhe kryerja e detyrës së tyre është e vetmja mundësi për këta teknokratë të heshtur, pragmatikë dhe nuk duhet të presim që ata të jenë në një pozicion që ta shtyjnë Putinin drejt paqes së shpejti. Por do të vijë një kohë kur këto forca mund të vendosin për të ardhmen e Rusisë. Është ekzagjerim t’i quash ata “djemtë e mirë”: të zhytur në korrupsion dhe bashkëpunëtorë në luftë, ata në mënyrë të pashmangshme do të përballen me një llogari. Por përtej të menduarit magjik për shpërbërjen e Rusisë, ose anasjelltas transformimin e saj brenda natës në një demokraci paqësore, politikëbërësit perëndimorë duhet të fillojnë të mendojnë për një të ardhme reale për Rusinë nëse janë seriozë për sigurinë e qëndrueshme në Evropë. Këta teknokratë nuk do t’i kenë përgjigjet së shpejti, por tjetërsimi i tyre në masë nuk është në interesin e askujt./The Spectator-Kumtari.al

Read Previous

Bregu: Bashkëpunimi rajonal nuk mund të merret si e mirëqenë

Read Next

Plakja e popullsisë dhe ikja e të rinjve, grupmosha deri në 29 vjeç u tkurr me 40 mijë persona në vetëm një vit