Imazhet e Tokës gjatë natës na tregojnë se si qytetet rriten dhe evoluojnë

Në 20 vitet e fundit, astronautët në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës (ISS) kanë shkrepur miliona fotografi të Tokës. Koleksioni ofron më shumë sesa thjesht pamje të mrekullueshme të planetit tonë; është një mjet i vlefshëm për studiuesit.

Christopher Small, nga Universiteti i Kolumbias, ka gjetur se imazhet e natës janë veçanërisht ndriçuese. Duke analizuar imazhet e Tokës gjatë natës, ai po punon për të fituar njohuri se si qytetet rriten dhe evoluojnë.
Small ka punuar për të karakterizuar llojet e ndryshme të ndriçimit të përdorur në një sërë zonash urbane. Në mënyrë të veçantë, ai dëshiron të përcaktojë sasinë e gjërave si ndriçimi relativ, ngjyra dhe bollëku në zonë i llojeve të ndryshme të dritave të qytetit.

Ai ka renditur qindra foto të qyteteve që janë shkrepur nga ISS, duke kërkuar posaçërisht qytete me drita në një gamë të gjerë ngjyrash dhe konfigurimesh hapësinore.
Montazhi tregon 18 qytete – nga Londra në Singapor në Phoenix – me pamje veçanërisht të ndryshme të dritës gjatë natës. Imazhet janë gjithashtu relativisht të larta në rezolucion: secila është shkrepur me një lente 400 milimetrash. Më pas, Small kalibroi secilën prej imazheve për të pasur të njëjtën temperaturë ngjyrash, në mënyrë që ato të mund të krahasoheshin drejtpërdrejt. Ky montazh ishte kalibruar në 5500 Kelvin – afërsisht në të njëjtën temperaturë ngjyrash si drita e diellit.

Në përgjithësi, ngjyrat më të ngrohta portokalli dhe e verdhë në fotografi, ka të ngjarë të jenë dritat e natriumit me presion të lartë. Çikago, për shembull, ka qenë prej kohësh i njohur për shkëlqimin e tij të përhapur portokalli. (Kjo ka filluar të ndryshojë vitet e fundit, megjithatë, pasi qyteti ka filluar të përdor më shumë LED.) Jeshilja dhe bluja më e ftohtë ka të ngjarë të jenë dritat e avullit të merkurit. LED-të gjithashtu mund të kontribuojnë në ngjyrë.

Një pjesë kryesore e hulumtimit të Small ka pas synim të përcaktojë se sa dritë vjen nga rrugët (autostradat dhe rrugët e qytetit) krahasuar me dritat individuale (dritat e parkingut, dritat e fasadave dhe tabelat). Ai ka zbuluar se “drita në mjediset urbane vjen pothuajse tërësisht nga ndriçimi i jashtëm dhe jo nga drita e transmetuar nga brenda ndërtesave. Dhe shumica e kësaj drite është në rrugë.”

Fotografitë e ISS të Parisit dhe qytetit të Kuvajtit janë kalibruar në një temperaturë ngjyrash prej 2200 Kelvin, tipike për dritat e natriumit me presion të lartë. Këto dy qytete shfaqin ngjyra dhe konfigurime hapësinore shumë të ndryshme. Drita në Paris vjen pothuajse tërësisht nga dritat e rrugëve – kryesisht e verdha, por edhe blu dhe jeshile. Avenue des Champs-Elysées duket e bardhë, me gjasë sepse shkëlqimi i dritave të rrugëve dhe ndërtesave e kanë ngopur këtë pjesë të imazhit. “Parisi është ndoshta shembulli më i mirë i diversitetit të ngjyrave dhe konfigurimeve hapësinore që ne po përpiqemi të përcaktojmë sasinë”, tha Small.

This is an image of Paris at night.

Në qytetin e Kuvajtit dhe lagjet përreth, ndriçimi në zhvillimet më të reja si Abdullah Mubarak Al-Sabah duket i gjelbër – dritat e rrugëve me gjasa janë të avullit të merkurit. Dritat më të shndritshme, të rrethuara nga drita më të zbehta, të shpërndara në mënyrë më uniforme, janë ndoshta xhami.

This is an image of Kuwait at night.

Aftësia për të përcaktuar burimet individuale të dritës dhe ngjyrat e tyre – nga fotografitë e ISS me rezolucion të lartë – së bashku me vëzhgimet e përsëritura të ndriçimit të dritës së natës – nga sensorë satelitorë me rezolucion më të ulët si VIIRS – po i ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë më mirë rritjen urbane. “Shkëlqimi dhe ngjyra e llojeve të ndryshme të ndriçimit mund të na ndihmojnë të dallojmë lloje të ndryshme të infrastrukturës që lidhen me formën dhe funksionin e zhvillimit urban,” tha Small. “Kjo ndihmon të kuptojmë se si rrjetet hapësinore të zhvillimit evoluojnë gjatë rritjes urbane.”

Small thotë se kërkimet tashmë po tregojnë se dritat në shumicën e qyteteve priren të shfaqin struktura të përbashkëta rrjeti dhe shpesh “shfaqen pa planifikim ose dizajn të centralizuar”, gjë që mund të nënkuptojë se qytetet ndjekin procese të ngjashme rritjeje pavarësisht se ku janë. “Sugjerimi se procesi i sjelljes emergjente duket i ngjashëm në qytetet në të gjithë botën, është interesant në vetvete,” vuri në dukje Small./NASA Earth Observatory

© Kumtari.al

Read Previous

Braçe në gjurmët e Blushit dhe Bushatit, siç duket është metodë që nuk të le pa gjë

Read Next

Rindizet konfliktini armatosur midis Armenisë dhe Azerbajxhanit