Çfarë është Lèse-Majesté?

Lèse-majesté është një shkelje e kryer kundër dinjitetit të një monarku, të një kreu shteti në pushtet ose të vetë shtetit.

Lèse-majesté ose lese majesty vjen nga fraza latine laesa majestas, që do të thotë “madhështi e plagosur”. Emri në anglisht është marrë nga frëngjishtja, ku do të thotë “një krim kundër Kurorës”. Në vendet ku mbetet një shkelje e dënueshme, lèse-majesté është shumë serioze, duke pasur parasysh se sovranët janë imazhi i Zotit në tokë dhe se e gjithë fuqia vjen nga Zoti.

Historia dhe arsyetimet

Lèse-majesté u klasifikua për herë të parë si një vepër penale gjatë periudhës së Perandorisë së Romës së lashtë (200 e.s. deri në 500 të e.s.) , kur perandorët eliminuan kurthet demokratike të paraardhësve të tyre dhe filluan të barazojnë veten me perandorinë. Edhe pse ligjërisht konsideroheshin si “qytetari i parë”, ata nuk mund të bëheshin kurrë sovranë të vërtetë, sepse republika nuk u shfuqizua kurrë zyrtarisht. Në vend të kësaj, perandorët u hyjnizuan si hyjni gjatë mbretërimit. Perandorët e hyjnizuar gëzonin të njëjtën mbrojtje ligjore siç u ishte dhënë hyjnive të kultit teokratik perandorak romak.

Gjatë periudhës së hershme mesjetare, në mbretëritë evropiane mbizotëronte ideja e ofendimeve kundër Madhërisë si ofendime kundër kurorës. Në Evropën feudale, disa krime u klasifikuan si lèse-majesté edhe nëse nuk ishin drejtuar qëllimisht kundër kurorës. Për shembull, falsifikimi konsiderohej lèse-majesté sepse monedhat mbanin figurën ose stemën e monarkut.

Kjo periudhë u shënua nga absolutizmi – një sistem politik në të cilin një sundimtar ose udhëheqës i vetëm sovran mban pushtet të plotë dhe të pakufizuar mbi një vend. Në mënyrë tipike, që i është veshur një monarku ose diktatori, pushteti i një qeverie absolutiste nuk mund të sfidohet ose kufizohet nga asnjë agjenci tjetër e brendshme, qoftë legjislative, gjyqësore, fetare apo zgjedhore. Monarkët absolutistë pretenduan se fuqia u ishte dhënë nga Zoti, sipas teorisë së “Të Drejtës Hyjnore të Mbretërve”. Si i tillë, çdo veprim që nuk respektonte monarkun shihej si një akt që nuk respektonte Zotin.

Me zhdukjen e monarkive absolute në Evropë, lèse-majesté u konsiderua si më pak krim. Megjithatë, disa veprime dashakeqe që dikur do të ishin klasifikuar si krimi i lèse-majesté mund të ndiqen ende penalisht si tradhti. Republikat e ardhshme që u shfaqën si fuqi botërore në përgjithësi ende e klasifikonin si krim çdo vepër kundër përfaqësuesve më të lartë të shtetit. Këto ligje ende zbatohen edhe në monarkitë jashtë Evropës, veçanërisht në Tajlandën moderne dhe Kamboxhia./Thought.co

Kumtari.al

Read Previous

JLO në kopertinën e Elle, vlerësohet si ”ikona e vitit”

Read Next

Sot feston 41-vjetorin e lindjes./Ola Bruko e revoltuar nga keqdashësia e njerëzve

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *