Çfarë është efekti Flynn?

Ju ndoshta keni dëgjuar dikë të ankohet për gjendjen e “fëmijëve sot”: se brezat aktualë nuk janë aq të zgjuar sa ata që erdhën përpara tyre. Megjithatë, psikologët që studiojnë inteligjencën kanë zbuluar se nuk ka shumë mbështetje për këtë ide; në vend të kësaj, e kundërta mund të jetë e vërtetë. Studiuesit që studiojnë efektin Flynn kanë zbuluar se rezultatet në testet e IQ janë përmirësuar me kalimin e kohës. Më poshtë, ne do të shqyrtojmë se çfarë është efekti Flynn, disa shpjegime të mundshme për të dhe çfarë na tregon ai për inteligjencën njerëzore.

Çfarë është efekti Flynn?

Efekti Flynn, i përshkruar për herë të parë në vitet 1980 nga studiuesi James Flynn, i referohet gjetjeve se rezultatet në testet e IQ janë rritur në shekullin e kaluar. Studiuesit që studiojnë këtë efekt kanë gjetur mbështetje të gjerë për këtë fenomen. Një punim kërkimor, i botuar nga psikologia Lisa Trahan dhe kolegët e saj, kombinoi rezultatet e studimeve të tjera të publikuara (të cilat përfshinin gjithsej mbi 14,000 pjesëmarrës) dhe zbuloi se rezultatet e IQ janë rritur me të vërtetë që nga vitet 1950. Edhe pse studiuesit kanë dokumentuar disa përjashtime, rezultatet e IQ përgjithësisht janë rritur me kalimin e kohës. Trahan dhe kolegët e saj vunë re: “Ekzistenca e efektit Flynn rrallë diskutohet.”

Pse ndodh efekti Flynn?

Studiuesit kanë paraqitur disa teori për të shpjeguar efektin Flynn. Një shpjegim ka të bëjë me përmirësimet në shëndet dhe të ushqyerit. Për shembull, shekulli i kaluar ka parë një ulje të përdorimit të duhanit dhe alkoolit gjatë shtatzënisë, ndërprerjen e përdorimit të bojës së dëmshme të plumbit, përmirësime në parandalimin dhe trajtimin e sëmundjeve infektive dhe përmirësime në të ushqyerit. Siç shkruan Scott Barry Kaufman për Psychology Today, “Efekti Flynn shërben si një kujtesë se kur u japim njerëzve më shumë mundësi për të përparuar, më shumë njerëz përparojnë”.

Me fjalë të tjera, efekti Flynn mund të jetë pjesërisht për shkak të faktit se, gjatë shekullit të njëzetë, ne kemi filluar të trajtojmë shumë nga çështjet e shëndetit publik që i pengonin njerëzit në gjeneratat e mëparshme të arrinin potencialin e tyre të plotë.

Një shpjegim tjetër për efektin Flynn ka të bëjë me ndryshimet shoqërore që kanë ndodhur në shekullin e kaluar si rezultat i Revolucionit Industrial. Në një fjalim TED, Flynn shpjegon se bota sot është “një botë ku na është dashur të zhvillojmë zakone të reja mendore, zakone të reja të mendjes”. Flynn ka zbuluar se rezultatet e IQ-së janë rritur më shpejt në pyetjet që na kërkojnë të gjejmë ngjashmëri midis gjërave të ndryshme dhe llojeve më abstrakte të zgjidhjes së problemeve – që të dyja janë gjëra që ne duhet të bëjmë më shumë në botën moderne.

Janë paraqitur disa ide për të shpjeguar pse shoqëria moderne mund të çojë në rezultate më të larta në testet e IQ. Për shembull, sot, shumë më tepër prej nesh kanë punë të vështira, intelektualisht rigoroze. Shkollat kanë ndryshuar gjithashtu: ndërsa një test në shkollë në fillim të viteve 1900 mund të ishte më i fokusuar në memorizimin, një test i fundit mund të ketë më shumë gjasa të fokusohet në shpjegimin e arsyeve për diçka. Për më tepër, më shumë njerëz sot ka të ngjarë të mbarojnë shkollën e mesme dhe të vazhdojnë në kolegj. Familjet priren të jenë më të vogla dhe është sugjeruar se kjo mund t’i lejojë fëmijët të kuptojnë fjalë të reja të fjalorit ndërsa ndërveprojnë me prindërit e tyre. Madje është sugjeruar se argëtimi që ne konsumojmë është më kompleks sot. Përpjekja për të kuptuar dhe parashikuar pikat e komplotit në një libër të preferuar ose një dramë televizive mund të na bëjë më të zgjuar./Thought.co – Kumtari.al

Read Previous

Sot feston 41-vjetorin e lindjes./Ola Bruko e revoltuar nga keqdashësia e njerëzve

Read Next

Meta prezanton Threads, rivalin e X, në BE

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *